تبلیغات
Qaynaq - وجه تسمیه شهرستان خوی
زبان و ادبیات توركی

وجه تسمیه شهرستان خوی

نویسنده :Qaynaq
تاریخ:سه شنبه 15 آذر 1390-09:42 ب.ظ

وجه تسمیه شهرستان خوی

نوشته: پرویز یكانی زارع
 

نام شهر تاریخی ما نیز از جمله كلماتی است كه از سوی پیروان سیاستهای قوم گرایانه پهلوی، ریشه آن را از زبان پهلوی و یا كردی و حتی از بان ارمنی عنوان می كنند و بعنوان یك نظر نیز شده زحمت ریشه یابی آنرا از زبان تركی بخود هموار نمی كنند. كلمه خوی نه به معنی قوچ در زبان ارمنی است و نه به معنی نمك در زبان پهلوی است چه ارامنه در منابع خود از شهر خوی با عنوان «هیر» یاد می كنند و بافت فرهنگی ـ اجتماعی و سیاسی منطقه از ارامنه قدیم تا به امروز یك بافت تركی بوده است. این نظر «كلمنت مادكام» انگلیسی نیز كه می گوید شهر خوی در محل شهر قدیم «آرتاكسانا» پایتخت ارمنستان بنا شده است، اشتباه محض می باشد. چه اطلاعات موجود حاكی از این است كه شهر«آرتاكسانا» را كه «آرتاكسی» پادشاه ارمن بدستور «آنیبال» سردار كارتاژ در هشتاد سال بیش از میلاد در ساحل شمالی رود «آراس» (آراز) بنا نموده بوده به فرمان «كوربولو» سردار رومی در سال58 میلادی توسط رومیها خراب خراب شده و خرابه آن تا حدود اوایل قرن14 هجری و اواخر قرن19 میلادی موجود بوده و در نقشه های جدید محل آن مابین روستاهای «تون» و «دده لو» و در27 كیلومتری شهر ایروان قرار دارد.

«ادوین رایت» نیز به نقل از «هرتسفیلد» خوی را در سالنامه های آشوری قرن هشتم پیش از میلاد بصورت «حویه وه» ذكر می كند.

بنظر می رسد نام «خوی» با جزء آخر شهر قلعه «اولخو» كه2700 سال پیش در همینجا بود (متعلق به اورارتوهای ترك تبار) و یا با جزء آخر نام «سار دوری خورد» شهر قلعه ای كه توسط شاه اورارتوئی بنام «ساردوری» در كنار شهر قلعه اولخو ساخته بود، بی ارتباط نباشد.

نظر دیگر اینست كه خوی از كلمه تركی «كویون ـ قویون» به معنی گوسفند می باشد كه بمرور به صور كُوی آمده و به سبب نبودن حرف «ك» در تركی آذربایجانی دیرین، تبدیل به خوی گشته است بطوریكه امروز نیز در تركی اسلامنی به كلمه «نگاه كن» (باك) و در تركی آذربایجانی (باخ) گفته می شود و یا كلمه ای واحد در یك لهجه تركی «كا آن و حاقان» و در لهجه دیگر تركی «خاقان» عنوان می شود.

برگرفته از:

 مروری كوتاه بر سیمای تاریخی و جغرافیایی و اقتصادی شهرها و آبادیهای معروف آذربایجان، پرویز یكانی زارع1382، تبریز، زیر چاپ

http://www.avrinkhoy.blogfa.com/post-59.aspx



نوع مطلب : تاریخ