تبلیغات
Qaynaq - نگاهی به بزرگترین داستان حماسی جهان
زبان و ادبیات توركی

نگاهی به بزرگترین داستان حماسی جهان

نویسنده :Qaynaq
تاریخ:دوشنبه 21 آذر 1390-08:58 ق.ظ

نگاهی به بزرگترین داستان حماسی جهان


http://s1.picofile.com/file/6309023138/minimanas1.jpg

«ماناس» کتابی است بسیار بزرگ. به گونه ای که شمار نوسیندگان و ناشران آن به دهها هزار تن می رسد. قرن های متمادی بود که ماناس کماکان به صورت کتابی کامل در نیامده بود و هیچ کسی نمی توانست آن را کاملاً بخواند. تا اینکه در دهه 80  قرن گذشته شخصی سالخورده تورك قیرقیزی به نام «جوسوپو مامایی» با بیش از 3 سال زحمت و مشقت و با اتکا به نیروی محافظه فوق العاده قوی توانست بیش از 115هزار بیت از حماسه ماناس را بخواند.

در سال 1995میلادی حماسه ماناس به زبان تورك قیرقیزی به چاپ رسید. در حقیقت ماناس مروارید درخشانی از گنجینه ادبی ملت ترك است که داستان های جنگ هشت نسل از خانواده ماناس را که به منظور وحدت اقوام پراکنده و همبستگی ملل دیگر و مقابله با تجاوز خارجی صورت گرفته، توصیف کرده است. ماناس محصول قرن های 10 تا 13میلاد است. این رزمنامه 18جلد و بیش از 2 میلیون و 400 هزار واژه دارد. این حماسه نامه نه تنها حاوی اشعار رزمی است بلکه دایره المعارفی برای پژوهش و تحقیقات تاریخی، جغرافیایی، مذهبی، اقتصادی و اجتماعی و زبان تورك قیرقیزی محسوب می شود.

امروزه در سرزمین پهناور غربی سین جیانگ در هر نقطه صدای سرود «ماناس» به گوش می رسد. در کشورهای خارجی مانند روسیه و قرقیزستان و ازبکستان تاریخ پژوهش و تحقیق درباره ماناس بسیار طولانی است و بسیاری از تاریخدانان جهان در خصوص این حماسه دست به تحقیقاتی زده اند. طولی نکشید که قطعات ماناس به زبان های چینی، انگلیسی، روسی، فرانسوی، آلمانی و ژاپنی و غیره ترجمه شد. آنچه شایان است این رزمنامه برای پژوهش تاریخ تورك قیرقیز  و تاریخ مبادله ملل آسیای میانه نقش مهمی ایفا خواهد کرد و همین امر باعث می شود تا نقش مهم آن بیش از پیش برای جهان و جهانیان آشکار گردد.


«جوسوپو» امسال 87 سال دارد. وی در دهکده ای کوچک در شهرستان«آهاچی» منطقه خودمختار سین جیانگ به دنیا آمد. از دوران کودکی جوسوپو تحت تأثیر فرهنگ مردمی و باستانی ملت خود (تورك) قرار گرفت. جوسوپو از هشت سالگی خواندن ماناس به زبان تورك قیرقیزی را آموخت. تا اینکه در 17سالگی توانست بسیاری از قطعات ماناس را بهور متوالی بخواند. لیکن ملت تورك قیرقیز  چین بر طبق فرمان نیاکان متعقد است که ماناس کتابی مقدس است و هیچ کسی تا قبل از 40 سالی نمی تواند آشکارا و در هر محلی این شعار حماسی را بخواند. در غیر این صورت با بلایا و حوادث ناگواری روبرو خواهد شد. جوسوپو آرام و به سرعت و با رنج و مشقت فراوان به کار خود ادامه داد و انتظار داشت که بتواند به زودی برای هم ولایتی های خود ماناس را قرائت کند. روزی که جوسوپو سالها در انتظار آن بود فرا رسید، سال 1958میلادی جوسوپو 40 ساله بود و توانست برای اولین بار عیناً اشعار ماناس را برای مردم بخواند. مردم تورك قیرقیز از نقاط مختلف برای شنیدن سرود جوسوپو سوار بر اسب به گرد یکدیگر جمع شدند. چه آنکه جوسوپو با قلبی مملو از احساسات این سرود را می خواند و مردم همگی اعتقاد داشتند که شنیدن سرود جوسوپو از بهترین لذتهای هنری است. جوسوپو آنقدر با مهارت ماناس را می سرود که توجه محافل حماسی و حماسه شناسان چین را به خود جلب کرد. اما آنچه شایسته ذکر است اینکه در چند قرن اخیر، ناشران ماناس از کشورهایی مانند چین، قزاقستان، قرقیزستان، ترکیه، هند و غیره تمایل داشتند ماناس را به طور کتابی کامل در آورند. اما این آرزو تا مدتهای طولانی محقق نشد.

جوسوپو از بهار تا پاییز، از زمستان تا تابستان ماناس را خواند و خواند. به گونه ای که گاهی اوقات برای سرودن فصول حماسی شبانه روز می خواند و آنان که مسئول نت برداری بودند، شیفت به شیفت کار خود را ادامه می دادند. تا اینکه سرانجام جوسوپو به طور متوالی و با تلاش بیش از 1300روز و تا مارس سال 1983میلادی توانست تمامی ماناس را بخواند. بد نیست بدانید که کتاب حماسی ماناس 14برابر حماسه «هومر»و مشتمل بر واژه های بسیاری است. به همین سبب کار منظم و بررسی واژه های کتاب حماسی ماناس خیلی پیچیده و مشکل بود. تا اینکه در اواخر سال 1995 میلادی اشعار حماسی ماناس به زبان تورك قیرقیزی  در 8 قسمت و 18جلد چاپ و نشر شد.

آری دستآورد جوسوپو توجه محافل حماسی و حماسه شناسان جهان را جلب کرد و سال 1995 در جشنواره بزرگداشت هزارمین سالگشت ظهور ماناس در قرقیزستان مورد احترام و ستایش قرار گرفت و در سال 1997 قرقیزستان عنوان «هنرپیشه خلق» یعنی بالاترین عنوان افتخاری این جمهوری را به جوسوپو اعطا کرد.

اکنون جوسوپو رئیس افتخاری فدراسیون ادب و هنر منطقه خودمختار اویغور سین جیانگ و محقق عالی انجمن پژوهش ماناس چین است، او اظهار امیدواری می کند که روزی فرا رسید که فیلم ها یا سریال هایی از روی حماسه ماناس تهیه شود تا مردم بیشتر با فرهنگ ملت تورك قیرقیز آشنا شوند. در چهل و نهمین جلسه مجمع عمومى سازمان ملل متحد، سال 1995.م. به نام سال «ماناس» نامگذارى شد. در این سال جشن با شكوهى با مساعدت یونسكو برگزار گردید.

قایناق

نوع مطلب : تاریخ